Bizi Arayın: (0232) 369 2435-Email: info@ttptr.com

Yönetim Muhasebesi (Controlling) ve ERP sistemleri

Seneler önce okuduğum bir makalede rahmetli Üzeyir Garih şöyle demişti: Yönetim Muhasebesi bir şirketin aynasıdır yani gerçek resmidir.Finansal Muhasebe Mali ya da Sermaye Piyasası zorunlulukları ile hazırlanır ve şirketi kendi resmini görmesine çok ta olanak tanımaz.

Doğrusu hak vermemek elde değil. Zira şirketlerin kendi ihtiyaçları kendi stratejileri kendi yönetim kararlarına uygun bir raporlama sistemlerini kurmaları çok önemlidir. Çünkü mali ve faaliyet alanlarında yer alan tüm iş süreçlerinin gerçek kontrolü efektif bir Controlling sistemi ile sağlanır.
Ülkemizde Controlling yani Yönetim Muhasebesi son 15 yıldır anlaşılmaya başlanmıştır. Ondan önce sadece birtakım finansal şirket bazında çıkartılan tablolarla yetinilmekteydi. Son senelerde verimliliği de artan ERP sistemlerinin sayesinde de artık sadece şirket bazında değil ürün ve departmanlar bazında da Gelir/Gider durumunun incelenmesi, ve bu inceleme sonucu şirket için doğru kararlar alınması mümkündür.
Peki Yönetim Muhasebesi’nin tarifi ve sınırları nedir, kapsamı nasıldır. Gelin biraz bunu inceleyelim:
Controlling Ekonomi bilimi’nin şirket yönetimi çerçevesinde görülebilecek bir alt fonksiyon olup, şirket yönetimi ile ilgili Planlama-Koordinasyon ve Kontrol görevlerini üstlenir. Bu aşamada operasyonel ve stratejik Controlling’den söz etmek gerekir.

Operasyonel Controlling’te fiili şirket yönetimi için gereken tabloların bütçe odaklı olarak ta hazırlanması, nakit yönetimi yer alırken, Stratejik Controlling ise piyasanın analizleri, makroekonomik göstergeleri, ülkenin genel finansal durumunu kapsar ve karlılığın arttırılması ya da maliyetlerin kısılması için neler yapılması gerektiğini belirler. Stratejik Controlling’in aynı zamanda uyarı fonksiyonu da bulunmaktadır.

Bu çerçevede elbette Üretim şirketlerindeki Maliyet Muhasebesi ve Stok Yönetimi’nin Yönetim Muhasebesi’nin tamamlayacağı unsurları olduğunu unutmamak gerekir.
Türkiye’deki bir çok işletmede halen ayrı bir Controlling departmanı bulunmamaktadır. Her ne kadar Yönetim Muhasebesi’nin önemi yavaş yavaş anlaşılmakta ise de Yönetim Muhasebesi işlevleri ayrı departmanlardaki bireyler tarafından parça parça bütünleşik olmayan bir düzende ve çoğu zaman birbirinden kopuk yürütülmektedir. Oysa ki tüm planlama ve koordinasyon süreçlerinin tamamının bir Controlling departmanı altında toplanması kaynak ve bilgi israfının önlenmesi açısından en doğrusudur.Özellikle ERP programlarını kullanan firmalarda bu departmanda ayrıca Ana Veri(Masraf Yerleri-Kar Merkezleri-Diğer gider ve gelir objeleri-Karlılık nesneleri-Ana Hesaplar vs.) yönetiminin de bu departmanda olması doğru bir yaklaşımdır.

Yönetim Muhasebesi Raporlaması’na ERP sistemleri çerçevesinde bakıldığında ise aşağıdaki konuların iyi bir ERP sisteminde olması gerektiğini düşünebiliriz:

• ERP programlarındaki Yönetim Muhasebesi yani Controlling modülü Planlama-Yönetim ve Kontrol fonksiyonlarına sahip olmalı.
• Şirket içindeki bütün süreçleri koordine etme, denetleme ve optimize etme yetisine sahip olmalı.
• Şirket içindeki bütün süreçleri koordine edebilmesi için diğer modüllerle de online bağlantısı olması gerekmektedir. Örneğin işletmeye bir hammadde girişi olduğunda bunun hangi depoya girişinin bilinmesi kadar hangi maliyet merkezine ve hangi masraf çeşidine bağlı olması gerektiğinin de ya da mamul satıldığında bu satışın hangi kar merkezine ait olduğunu da bilinmesi demektir.
• Obje bazında raporlamaya yatkın bir ERP sistemi
• Obje bazında derken giderlerin Masraf ve Maliyet merkezleri bazında,gelirlerin de Kar Merkezleri bazında takip edilebilmeleri kastedilmektedir. Bu tarz bir raporlama bir çok sistemde farklı isimlerle(referans kodu,boyut,iç sipariş vs.) yapılabilir. Önemli olan burada takip edilen detayların hesap çoklanarak değil de Obje bazında takibidir. Böylece detaylar ana hesap bazında çoklanarak takip edilmekten kurtulur. ERP sistemlerinin en önemli amaçlarından biri de mizanı sadeleştirmektir. Bu yöntemle mizan sadeleştirilir.

Sonuç olarak bir işletmede tüm süreçlerin kontrol edilebilmesi için efektif ERP sistemi çerçevesinde bir Controlling sistemi gerekmektedir.

Sosyal Medyada Paylaş

Scroll to Top